Young Thai Artist Award - 3D

สาขาภาพถ่าย

PHOTOGRAPHY

นรภัทร ศักดิ์อาธรทรัพย์

‘บอล-นรภัทร ศักดิ์อาธรทรัพย์’ คือเจ้าของรางวัลดีเด่น สาขาภาพถ่าย โครงการรางวัลยุวศิลปินไทย 2559 หรือ Young Thai Artist Award 2016 จากผลงาน ‘ดอกสมบูรณ์เพศ’ (Perfect Flower) ผลงานที่เขาออกไปถ่ายดอกชบาทั่วทุกเขตในกรุงเทพฯ เพื่อเล่าว่า แต่ละดอกที่เบ่งบานตามที่ต่าง ๆ ไม่ว่าจะในบ้านคนรวย คนจน ข้างถนน หรือไซต์ก่อสร้าง ทุกดอกล้วนมีความเป็นดอกไม้ที่แตกต่างกันไป แต่ไม่มีใครเรียกดอกชบาว่า ดอกตุ๊ด หรือดอกเกย์ แล้วเหตุใดหลายคนจึงพยายามถามหาเรื่องเพศสภาพกับคนทั่วไป เหตุใดจึงพยายามตั้งคำถามที่แบ่งแยกผู้คนออกจากกัน

“พอเราโตมา แล้วมีโอกาสสร้างงานศิลปะ มันกลายเป็นสิ่งที่ทำให้เรากลับไปคลายปมปัญหาในอดีต ที่ตอนนั้นไม่มีโอกาสพูดถึงมากนัก ส่งผลให้งานที่ออกมาช่วยให้เราได้รู้ว่า เราเคยประสบปัญหาอะไรมาก่อน ซึ่งเราอยากที่จะพูดถึงปัญหาเหล่านั้นอีกครั้งในวันที่มีทางเลือกมากขึ้น เข้าใจตัวเองมากขึ้น รู้จักตัวเองมากขึ้น และเราอยากให้คนรอบตัวเข้าใจความเป็นเรามากขึ้นเช่นกัน

“เวลาที่งานศิลปะถูกแสดงออกไป จะมีกลุ่มคนที่มีประสบการณ์คล้ายกับเรามาเจอว่า มีคนที่มีหรือเคยมีปัญหาแบบนี้เหมือนกัน เราต่างเข้าอกเข้าใจซึ่งกันและกันผ่านงานศิลปะชุดนี้ กลายเป็นว่านอกจากศิลปะจะช่วยเปลี่ยนโลกของเรา มันยังเปลี่ยนโลกของคนที่มีปัญหารูปแบบเดียวกันด้วย

“เพราะฉะนั้นศิลปะไม่ได้จบแค่ที่ตัวศิลปิน แต่ยังสร้างเครือข่ายไปหากลุ่มคนที่มีความเข้าใจเหมือน ๆ กันให้ได้รู้ว่า เขาไม่ได้สู้กับปัญหาเหล่านี้อยู่ตัวคนเดียว เขายังมีเพื่อนที่อยากให้โลกเข้าใจถึงปัญหาเหล่านั้นเหมือนกัน”

อ่านเพิ่มเติม

รับชมวิดีโอบอกรักโลก

Young Thai Artist Award เป็นรางวัลที่มีทั้งความหมายและคุณค่า จนผมไม่นึกว่าตัวเองจะสู้ต่อไปเพื่อทำงานศิลปะ และมาไกลได้ถึงทุกวันนี้”

‘บอล-นรภัทร ศักดิ์อาธรทรัพย์’ คือเจ้าของรางวัลดีเด่น สาขาภาพถ่าย โครงการรางวัลยุวศิลปินไทย หรือ Young Thai Artist Award 2016 จากผลงาน ‘ดอกสมบูรณ์เพศ’ (Perfect Flower) เขาบอกว่า มีอยู่ 2 เหตุผลที่ทำให้ตัวงานและรางวัลมีทั้งคุณค่าและความหมายสำหรับเขา

หนึ่ง คือการส่งประกวดครั้งนี้เป็นครั้งสุดท้ายแล้วที่อายุของเขายังอยู่ในเกณฑ์ส่งประกวดได้

สอง นี่คืองานที่เขาบอกเล่าเรื่องของตัวเองอย่างเจ็บปวด จริงจัง และซื่อตรงต่อความรู้สึกในขณะนั้นมาก

“ผลงานชิ้นนี้เริ่มขึ้นตอนที่ผมทำงานประจำ คิดว่ามันคือการเริ่มต้นชีวิตใหม่สำหรับผมที่ไม่เคยบอกใครว่าตัวเองเป็นเกย์ ทีนี้พอผมบอกพี่คนหนึ่งที่ไว้ใจที่สุดไป เขากลับเอาไปเล่าให้ทุกคนในแผนกฟังหมดเลย กลายเป็นว่าผมถูกบังคับให้ยอมรับว่าตัวเองเป็นอะไรในเวลาที่ผมยังไม่พร้อม มันเลยกลายเป็นประเด็นที่ผมอยากพูดผ่านงานศิลปะ โดยเลือกใช้ดอกสมบูรณ์เพศที่มีเกสรเพศผู้และเพศเมียในดอกเดียวกัน

“ผมออกไปถ่ายดอกชบาทั่วทุกเขตในกรุงเทพฯ เพื่อจะบอกเล่าว่า แต่ละดอกที่เบ่งบานตามที่ต่าง ๆ ไม่ว่าจะในบ้านคนรวย คนจน ข้างถนน หรือไซต์ก่อสร้าง ทุกดอกมีความเป็นดอกไม้ที่แตกต่างกันไปตามถิ่นกำเนิด แต่ไม่มีใครเรียกดอกชบาว่า ดอกตุ๊ด หรือดอกเกย์

“ผมเลยตั้งคำถามกลับไปผ่านงานชุดนี้ว่า ในเมื่อคุณไม่เคยถามหาเรื่องเพศสภาพจากดอกไม้ที่มีเกสรสองเพศในดอกเดียว แล้วทำไมคุณถึงมาพยายามถามหาเรื่องเพศสภาพกับคนทั่วไป ทำไมคุณถึงพยายามตั้งคำถามที่แบ่งแยกผู้คนออกจากกัน การที่เราเป็นเพศอะไร มันไม่ควรถูกบังคับให้ตอบในเวลาที่เราไม่พร้อม”

งานชุดนี้จึงถูกสร้างขึ้นพร้อมกับข้อความจากนรภัทรว่า

“ถ้าคุณรู้สึกยังไม่พร้อมที่จะเบ่งบานในช่วงเวลานั้น คุณมีสิทธิ์ที่จะไม่ต้องบอกใครก็ได้ว่าตัวเองเป็นอะไร มันไม่ใช่เรื่องผิด”

เพราะสำหรับเขาแล้ว คำตอบที่ออกมาจากปากเขา (หรือจากงานศิลปะ) หรือจากปากของคนอื่น ๆ ที่ประสบพบเจอเรื่องราวเดียวกัน ไม่ได้ทำให้ทุกคนเป็นเพื่อนกันไม่ได้ ทุกคนยังเป็นคนเดิมเหมือนทุกวัน

นรภัทรยอมรับว่า ในช่วงต้นของการทำงานศิลปะ ผลงานของเขายังไม่ได้สื่อสารเรื่องเพศอย่างซื่อตรง มีความอ้อมค้อม หรืออาจไม่พูดถึงเลยด้วยซ้ำ แต่ในวันนี้ เขาพร้อมแล้วที่จะบอกว่า ตัวเองเป็นอะไร และพร้อมจะสื่อสารออกไปผ่านงานศิลปะให้ทุกคนได้รู้จักเขาอย่างที่เป็น

“พอเราโตมา แล้วเรามีโอกาสสร้างงานศิลปะ มันกลายเป็นสิ่งที่ทำให้เราได้กลับไปคลายปมปัญหาในอดีต ที่ตอนนั้นไม่มีโอกาสพูดถึงมากนัก ส่งผลให้งานที่ออกมาช่วยให้เราได้รู้ว่า เราเคยประสบปัญหาอะไรมาก่อน ซึ่งเราอยากที่จะพูดถึงปัญหาเหล่านั้นอีกครั้งในวันที่มีทางเลือกมากขึ้น เข้าใจตัวเองมากขึ้น รู้จักตัวเองมากขึ้น และเราอยากให้คนรอบตัวเข้าใจความเป็นเรามากขึ้นเช่นกัน

“เราย้อนเวลาไปแก้ไขอดีตไม่ได้ แต่เราทำความเข้าใจกับอดีตที่เราประสบมาผ่านงานศิลปะได้ และทำให้คนที่เข้ามาชมงาน เข้าใจเราได้ด้วยเหมือนกัน” นรภัทรเล่าอย่างชัดถ้อยชัดคำ

ข้อสำคัญอย่างหนึ่งที่นรภัทรเชื่อมั่นมาตลอด คือศิลปะสามารถมอบความกล้าให้กับผู้คนได้ เขาไม่รู้ว่ามันจะเปลี่ยนแปลงโลกได้ขนาดไหน ตรงตัวหรือเปล่า แต่ที่แน่ ๆ ศิลปะสามารถเปลี่ยนแปลงคนคนหนึ่งที่อยู่บนโลกใบนี้ให้กล้าหาญ และยอมรับความเป็นตัวเองได้ หรือว่ากันง่าย ๆ

ศิลปะเปลี่ยนแปลงโลกทั้งใบของคนหนึ่งได้ เหมือนที่ศิลปะทำกับนรภัทร

“ทุกวันนี้งานของผมเป็นตัวบ่งบอกว่า ผมเป็นอะไร โดยที่ผมไม่ต้องพูดออกไปด้วยซ้ำ แปลว่างานศิลปะมันช่วยสร้างความกล้าให้ตัวผมเอง ทำให้ทุกคนรู้จักผม และยอมรับว่าผมเป็นใคร มันอาจจะไม่ได้เปลี่ยนโลกโดยตรง แต่ผมว่าการที่คนคนหนึ่งอยากจะพูดอะไรบางอย่างผ่านงานศิลปะ มันก็อาจจะเปลี่ยนโลกทั้งใบของเขาได้ และยังทำให้คนอีกหลาย ๆ คน บนโลกใบนี้เข้าใจเขาในฐานะมนุษย์คนหนึ่งด้วย

“ขณะเดียวกัน เวลาที่งานศิลปะถูกแสดงออกไป จะมีกลุ่มคนที่มีประสบการณ์คล้ายกับเรามาอ่านเจอว่า มีคนที่มีหรือเคยมีปัญหาแบบนี้เหมือนกัน เราต่างเข้าอกเข้าใจซึ่งกันและกันผ่านงานศิลปะชุดนี้ มันเลยกลายเป็นว่านอกจากศิลปะจะช่วยเปลี่ยนโลกของผม มันยังเปลี่ยนโลกของคนที่มีปัญหารูปแบบเดียวกับผมด้วย เพราะฉะนั้นศิลปะไม่ได้จบแค่ที่ตัวศิลปิน แต่ยังสร้างเครือข่ายไปหากลุ่มคนที่มีความเข้าใจเหมือน ๆ กันให้ได้รู้ว่า เขาไม่ได้สู้กับปัญหาเหล่านี้อยู่ตัวคนเดียว เขายังมีเพื่อนที่อยากให้โลกเข้าใจถึงปัญหาเหล่านั้นเหมือนกัน”

นั่นเองที่ทำให้งานศิลปะเปรียบเสมือนเหตุผลในการีชีวิตอยู่ของนรภัทร และเขาก็รู้สึกมีความสุขที่ต้องตื่นมาทำงานประจำเพื่อให้ตัวเองได้มีทุนสำหรับสร้างศิลปะชิ้นต่อ ๆ ไป

ก่อนจากกัน นรภัทรมีเรื่องอยากฝากถึงน้อง ๆ ที่กำลังทำงานศิลปะอยู่

“เราอยากให้ทุกคนตั้งใจทำงานศิลปะของตัวเองต่อไป เราเองก็ไม่รู้งานชิ้นไหนจะขายได้หรือไม่ได้ แต่ถ้าเราคิดว่า เรากำลังทำเพื่อตัวเอง หรือเพื่อความพอใจของตัวเองอยู่ ก็จงทำต่อไปโดยไม่ต้องนึกว่าจะขายได้ไหม เพราะการทำไปเรื่อย ๆ คือการสร้างทางเลือกหลาย ๆ ทางให้ชีวิต ศิลปินต้องไม่หยุดสร้างทางเลือกใหม่ ๆ ให้ตัวเอง ถ้าทำแล้วยังไม่โดนตาใคร ระหว่างนั้นก็ทำงานอื่นไปด้วย เพราะเราทุกคนต้องกินข้าว ชีวิตของเราก็ผ่านมา 10 ปี กว่าจะมีวันนี้ เราต้องเลี้ยงตัวเอง เพื่อเอาเงินตรงนั้นไปทำงานศิลปะที่เรารักต่อไปได้

“แต่ก็แน่นอนว่า สำหรับเด็กจบใหม่คนหนึ่ง การจะจัดแสดงงานย่อมไม่ใช่เรื่องง่าย ตรงนี้ผมต้องขอบคุณทาง Young Thai Artist Award มาก ๆ ทุกครั้งที่มีการจัดแสดงก็จะเข้ามาช่วยเหลือในฐานะผู้สนับสนุนตลอด ผมไม่เคยได้รับคำปฏิเสธเลย รางวัล Young Thai Artist Award เลยไม่ใช่แค่การจัดประกวด คนได้รางวัล แล้วจบ แต่คือการที่ต่างฝ่ายต่างคอยสนับสนุนซึ่งกันและกันตลอดไป และเป็นโอกาสให้ศิลปินรุ่นใหม่ได้มีลู่ทางก้าวเดิน”

ผลงานที่ภาคภูมิใจ

ชื่อผลงาน

ดอกสมบูรณ์เพศ

Title of Work

Perfect Flower

แนวความคิด

คำถามว่า "คุณเป็นเพศอะไร" สำหรับผมมันคือคำถามที่ทำร้ายจิตใจอย่างมากมาย ภาพถ่ายชุดนี้จึงต้องการนำเสนอความหลากหลายทางเพศของผู้คนผ่านดอกชบาซึ่งเป็นดอกไม้ที่มี "เกสรตัวผู้และเกสรตัวเมียอยู่ในดอกเดียวกัน" ฉันออกไปถ่ายดอกชบาตามเขตต่าง ๆ ทั้ง 50 เขตในกรุงเทพฯ มีทั้งสายพันธุ์และสีสันที่แตกต่างกันออกไปตามสภาพดิน และภูมิลำเนาของบริเวณนั้น ฉันนำภาพเหล่านี้ไปถามผู้คนทั่วไป ทุกคนต่างบอกว่ามันคือ "ดอกชบา" เพียงเท่านั้นไม่มีใครเรียกดอกชบาเหล่านี้ว่าดอกตุ๊ด หรือดอกเกย์ ในเมื่อเราไม่เคยใช้เพศมาแบ่งแยกดอกชบาที่เห็นอยู่ทั่วไป แล้วทำไมเราถึงต้องการคำตอบจากคนรอบข้างด้วยคำถามเรื่องเพศสภาพที่น่ากระอักกระอ่วนใจเช่นนี้

สาขาภาพถ่าย

PHOTOGRAPHY

นรภัทร ศักดิ์อาธรทรัพย์

รับชมวิดีโอ บอกรักโลกด้วยศิลปะ

ผลงานที่ภาคภูมิใจ