Young Thai Artist Award - 3D - -

< กลับ

สาขาภาพยนตร์

FILM

a balloon

พสธร วัชรพาณิชย์

อ่านเพิ่มเติม

พสธร วัชรพาณิชย์
ศิลปิน ผู้กำกับ และนักเขียนบทภาพยนตร์อิสระ

    “คำว่า ภาพยนตร์ คือคำที่ไม่อาจขังไว้ในคำนิยามใดนิยามหนึ่ง กาลเวลาผันผ่าน อารมณ์และมุมมองก็ย่อมเปลี่ยน
    “ณ เวลานี้ เราเพียงมองภาพยนตร์ว่าเป็นเรื่องเล่า อาจร้อยเรียงอย่างชัดเจน หรือทิ้งไว้ให้คลุมเครือก็ตาม เพราะชีวิตของมนุษย์ก็เป็นแบบนั้น ไม่มีอะไรแจ่มชัดตลอดเวลา”
    ใหม่-พสธร วัชรพาณิชย์ คือศิลปิน ผู้กำกับ และนักเขียนบทภาพยนตร์อิสระ เจ้าของรางวัลดีเด่น สาขาภาพยนตร์ ในโครงการรางวัลยุวศิลปินไทย 2565 หรือ Young Thai Artist Award 2022 ผู้ส่งผลงานกำกับหนังยาวชิ้นแรกของตนเองไปเปิดตัวรอบปฐมทัศน์โลกที่เทศกาลภาพยนตร์นานาชาติร็อตเทอร์ดัม ณ ประเทศเนเธอร์แลนด์
    เขาเล่าว่า ก่อนประตูสู่วงการศิลปะจะเปิดออก อันที่จริงเขาเป็นเด็กสายวิทย์ และเคยได้รับคัดเลือกเข้าแข่งขันฟิสิกส์สัประยุทธ์ แต่ด้วยความหลงใหลในศิลปะการเล่าเรื่อง โดยเฉพาะภาพเคลื่อนไหวและเสียง พสธรจึงตัดสินใจหักเลี้ยวเส้นทางชีวิต เข้าศึกษาต่อในคณะดิจิทัลมีเดียและศิลปะภาพยนตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ
    “ในระบบความคิดแบบวิทยาศาสตร์ ไม่ว่าจะเป็นการทดลองหรือตรรกะ ก็ไม่ได้แตกต่างจากศิลปะเท่าไหร่นัก เพราะศิลปะเองก็เป็นการแสวงหา ทดลอง จนค้นพบวิธีการเช่นกัน เพียงแต่อาจไม่อธิบายเป็นสูตรสำเร็จเหมือนวิทยาศาสตร์ ถึงอย่างนั้น วิทยาศาสตร์ก็เป็นเพียงข้อสรุป ณ ห้วงเวลาหนึ่งที่เปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย ในมุมมองของเรา ศิลปะก็เคลื่อนตัวเช่นเดียวกัน” พสธรกล่าว
    เรียนได้สักพัก โลกก็เข้าสู่ยุคแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา (COVID-19) พสธรจึงเลือกเดินทางกลับบ้านเกิดที่อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา หรือที่เรารู้จักกันในนามว่า ‘โคราช บ้านเอ๋ง’
    พสธรเล่าต่อว่า บ้านของเขาอยู่ติดกับปราสาทหินพิมาย ตนจึงคลุกคลีอยู่กับประวัติศาสตร์ ณ โบราณสถานแห่งนี้มาตั้งแต่สมัยวัยเยาว์ สัมผัสแง่งามของตัวปราสาทหินพิมายมาทุกฤดู การกลับบ้านครั้งนี้จึงเป็นโอกาสที่ดีในการศึกษาค้นคว้าอย่างลึกซึ้ง และรังสรรค์เรื่องเล่าผ่านภาพยนตร์ที่มีชื่อว่า ‘มันดาลา’ (Rivulet of Universe)
    มันดาลาดัดแปลงจากตำนาน ‘ท้าวปาจิต’ กับ ‘นางอรพิม’ หรือ ‘ตำนานเมืองพิมาย’ เป็นเรื่องราวความรักที่มีพื้นฐานมาจากนิทานพื้นบ้านของเมืองพิมาย โดยดัดแปลงแฝงปรัญชาเบื้องหลังปราสาทพิมายไว้ให้ร่วมสมัยมากยิ่งขึ้น
    เอกลักษณ์ของการเล่าเรื่องที่แฝงความลึกลับและซับซ้อน พร้อมทั้งสะท้อนอัตลักษณ์ของผู้คนในท้องถิ่นได้อย่างชัดเจน ‘มันดาลา (Rivulet of Universe)’ จึงชนะการประกวดเวที Young Thai Artist Award 2022 คว้ารางวัลดีเด่น สาขาภาพยนตร์ มาครอง
    ตัวละครหลักคือ ‘ทัต’ หนุ่มแรงงานผู้เดินทางไกล มาพบกับ ‘พิม’ หญิงสาวชาวอีสานที่อาศัยอยู่ในเมืองพิมาย โดยบังเอิญ ทั้งคู่มีชื่อคล้ายกับตัวละครในตำนานท้าวปาจิตกับนางอรพิม ตำนานรักที่ผูกพันกับโบราณสถานข้างบ้านมาเนิ่นนาน และเมื่ออดีตเริ่มส่งเสียงเรียก เรื่องราวลึกลับชวนฉงนก็เริ่มต้นขึ้น
    “เราเล่าถึงความซ้อนทับของคนสองเจเนอเรชัน ทั้งคนรุ่นเก่าที่ยังคงยึดโยงกับตำนาน กับวัยรุ่นที่กำลังค้นหาตัวตน แก่นของเรื่องอยู่ที่การปะทะกันระหว่างความคิดของทั้งสองกลุ่ม แต่ไม่ได้ถกเถียงกัน ต่างฝ่ายต่างออกเดินทางบนเส้นทางของตนเอง หนังจึงดำเนินไปอย่างเรียบง่าย ท่ามกลางความพิศวงที่ค่อย ๆ ก่อตัวขึ้นระหว่างทาง”
    พสธรได้แนวคิดจากการศึกษาตำนานเรื่อง ‘ท้าวปาจิตนางอรพิม’ ในหลาย ๆ ด้าน ทั้งจากคำบอกเล่าของคนในชุมชนและงานที่ได้รับการตีพิมพ์ ในจำนวนนี้มีบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารทางอีสาน ซึ่งเป็นผลงานของ อาจารย์รังสิมา กุลพัฒน์ ผู้ทำงานวิจัยระดับดุษฎีนิพนธ์เรื่อง ‘มรดกวัฒนธรรมที่มีชีวิตผ่านวรรณกรรม : การพัฒนาการของเส้นทางวัฒนธรรมปาจิต อรพิม’ โดยเนื้อหาเป็นการรวบรวมตำนานและสร้างเส้นทางการเดินทางตามนิทาน เปรียบเทียบกับสถานที่ทางโบราณคดีและสถานที่ในปัจจุบัน ซึ่งพสธรได้นำแนวคิดมาประยุกต์ใช้ในภาพยนตร์ ทำให้เห็นว่าเขามีการศึกษาวิจัยและมีแหล่งที่มาของข้อมูลที่ชัดเจนก่อนการลงมือสร้างภาพยนตร์
    “ตอนหนึ่งของตำนานเล่าว่า ท้าวปาจิตยกขันหมากหงส์ทองสีเหลืองอร่ามมาสู่ขอนางอรพิม แต่ชาวบ้านไม่รู้จักหงส์ รู้จักเพียงเป็ด จึงเรียกขันหมากนั้นว่า เป็ดทอง ต่อมา เมื่อทราบข่าวว่านางอรพิมถูกท้าวพรหมทัตแย่งไป ขบวนขันหมากก็ล่มลงตรงจุดนั้น กลายเป็นที่มาของชื่อ ถ้ำเป็ดทอง เราได้ข้อมูลนี้จากวิทยานิพนธ์ของ อาจารย์รังสิมา กุลพัฒน์ ซึ่งยืนยันได้ว่า ถ้ำเป็ดทอง มีอยู่จริง ตั้งอยู่ที่อำเภอปะคำ จังหวัดบุรีรัมย์” พสธรเล่า
    เขากล่าวต่อว่า มันดาลา เปรียบเสมือนปริญญาทางภาพยนตร์ ทั้งในฐานะหลักฐานของการสร้างสรรค์ผลงาน และบันทึกแห่งมิตรภาพที่เขากับผองเพื่อนร่วมกันก่อร่างจากไอเดียเพ้อฝัน จนกลายเป็นภาพยนตร์ที่เดินทางไกลถึงเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติทั้ง 4 ประเทศ
    “เวอร์ชันที่ส่งประกวดในเวที Young Thai Artist Award 2022 เป็นหนังสั้นความยาว 28 นาที หลังจากได้รับรางวัล เราจึงนำทุนมาพัฒนาและต่อยอดผลงานจากหนังสั้นสู่หนังยาว เพื่อเตรียมเข้าร่วมในเทศกาลภาพยนตร์ระดับนานาชาติ”
    ผลงานชิ้นนี้เริ่มฉายที่เทศกาลภาพยนตร์นานาชาติร็อตเทอร์ดัม ประเทศเนเธอร์แลนด์ ต่อด้วยเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติปักกิ่ง สาธารณรัฐประชาชนจีน ถัดมาที่เทศกาลภาพยนตร์ ZINEBI ซึ่งจัดขึ้นในเมืองบิลเบา ประเทศสเปน และ Okinawa Pan-Pacific International Film Festival ณ เมืองนาฮะ ประเทศญี่ปุ่น
    งานของพสธรจับใจผู้ชมทั้งชาวไทยและต่างชาติ ด้วยแนวคิดที่ไม่แยกศิลปะออกจากชีวิต แต่ปล่อยให้ไหลรวมเป็นเรื่องเดียวกัน เหมือนภาพยนตร์ที่ไม่เพียงเล่าเรื่อง แต่ดำรงอยู่ในจังหวะหายใจของผู้คน“เราไม่ได้ทำงานเพียงเพราะอยากสร้างศิลปะ แต่เพราะอยากใช้ชีวิตอย่างที่เชื่อ ค้นหาในสิ่งที่สงสัย และตอบด้วยการลงมือทำ ความสุขหรือความทุกข์ล้วนเป็นจังหวะของชีวิตที่ผลักดันให้ศิลปะเกิดขึ้น เราจึงเชื่อว่าศิลปะคือการมีชีวิตอยู่ด้วยความซื่อตรงต่อตนเอง สุดท้ายแล้ว งานศิลปะที่เข้าถึงผู้คน ไม่จำเป็นต้องฉูดฉาดหรือเป็นที่จดจำ ขอเพียงซื่อตรงต่อใจผู้สร้าง และถ่ายทอดด้วยความจริงใจ เท่านั้นก็เพียงพอ”พสธรจบบทสนทนาว่า เขาจะสนุกกับการทำหนังให้เป็นจังหวะเดียวกันกับชีวิต

โครงการรางวัลยุวศิลปินไทย

รางวัลดีเด่น สาขาภาพยนตร์ 2565 คลิกเพื่อรับชมผลงาน